Geachte mevrouw Gout,
Naar aanleiding van voortdurende klachten over de kwaliteit van de spoorweginfrastructuur vanuit onze leden, heeft FNV Spoor onlangs een Meldpunt Spoorligging ingericht. Middels deze brief wil ik u informeren over de uitkomsten.

Hoewel het vooralsnog voorlopige uitkomsten betreft – er komen nog altijd meldingen binnen – wijst het algemene beeld duidelijk in één richting: de kwaliteit van de spoorweginfrastructuur is als gevolg van de gemaakte keuzes op het gebied van onderhoud onder de maat en lijkt een verder afglijdende tendens te vertonen.

Op verzoek van FNV Spoor hebben leden aan ons gemeld op welke baanvakken en trajecten zij problemen ervaren met schommelende en schuddende treinen. De uitkomsten vindt u in de bijlage bij deze brief.

De meldingen schetsen een onthutsend beeld en leiden bovendien tot zorgen rond de spoorwegveiligheid en de gezondheid van het spoorwegpersoneel. Wij willen hierover dan ook graag met u overleggen, om zo te komen tot verbeteringen. Actie is volgens FNV Spoor geboden, omdat het niet alleen gaat om een groot aantal meldingen, maar ook om duidelijk hardnekkige problemen die al langer bestaan maar nog steeds niet zijn aangepakt.

Voorbeelden van trajecten die al lange tijd bekend staan als zeer slecht zonder dat hier tot op heden iets aan is gedaan, zijn: Dordrecht – Breda, Zoeterwoude aansluiting – Alphen a/d Rijn, Bodegraven – Woerden, Utrecht Lunetten – Houten Castellum en Utrecht – Den Bosch vooral ter hoogte van Geldermalsen. Wat betreft dit laatste hoeft men blijkens een van de meldingen niet eens in de trein zelf te zitten om het probleem te kunnen constateren:
‘Bericht vanaf emplacement Geldermalsen: Staande op spoor 4b zie ik de Intercity richting Den Bosch passeren op het nevenspoor. De spoorbielzen gaan letterlijk heen en weer!’

Zo hebben we meer ‘ooggetuigenverslagen’: ‘Ik stond naast de baan in Zevenaar bij een wissel dat met 80 km/h gepasseerd mag worden. Een doorgaande trein passeert de wissel met de toegelaten snelheid, maar de wisselstoelen, strijkregels en boutbevestigingen jutteren heen en weer. Onaanvaardbaar. Ik bel de treindienstleider en vertel wat ik zag. Het antwoord was: ‘Je werkt zeker bij een aannemer en zult wel verlegen zijn om werk’. Na veel druk en overleg met de IVW is uiteindelijk toch wat gedaan aan de gammele constructie.’

Gammele constructies zijn blijkens de hoeveelheid meldingen wijd verspreid en daardoor een punt van grote zorg. Eén van onze leden merkt zelfs op: ‘Men kan beter de vraag stellen waar ligt het spoor er nog wel goed bij?’.

Los van de spoorwegveiligheid hebben schommelende en schuddende treinen eveneens gevolgen voor het treinpersoneel. Hierbij wijzen wij naar het in opdracht van NS uitgevoerde onderzoek van het Coronel Instituut uit 2009 getiteld ‘Werkbelasting servicemedewerkers, machinisten, conducteurs en monteurs bij NS’. Hierin schrijven de onderzoekers onder meer het volgende: ‘Tijdens een dienst krijgt de machinist bijna 100 keer te maken met het heen en weer schudden van de trein waarbij de lichaamsbalans niet goed kan worden gehandhaafd. Het handhaven van de lichaamsbalans vraagt fysieke inspanning en kan mogelijk leiden tot gezondheidsklachten. (…) Een conducteur krijgt tijdens een dienst in totaal gemiddeld 137 keer te maken met het zodanig heen en weer schudden van de trein dat een balansverstoring optreedt.’

Hoewel we hier niet expliciet naar hebben gevraagd, worden in de meldingen tevens fysieke klachten genoemd – knieklachten, enkelklachten, rugklachten en heupklachten – die mogelijk ontstaan kunnen zijn als gevolg van schommelende en schuddende treinen. Uit een van de meldingen: ‘Als HC word je van links naar rechts geslingerd, vooral in de Virm. Het komt voor dat je over mensen heen vliegt, je kan je evenwicht niet houden, kortom het is ondoenlijk.’ Veel conducteurs kiezen daarom eieren voor hun geld en zoeken op slechte trajecten een zitplaats op in plaats van hun controlerende taken uit te voeren of een serviceronde te lopen.

En dan is er ook nog het kostenaspect: slecht onderhouden spoor kost geld in de vorm van meerkosten voor arbeidsomstandigheden van personeel en comfort van reizigers, maar ook in de vorm van extra onderhoud van materieel. Immers, het onderhoud aan de baan heeft een directe relatie met de slijtage aan het materieel: hoe slechter het spoor hoe groter de slijtage aan de treinen.

FNV Spoor is van mening dat het totale Nederlandse spoorbedrijf rust op drie pijlers: personeel, materieel en infra. Is één van de pijlers onvoldoende, dan merken de andere twee dit direct. De privatisering van het spoor en de splitsing van het spoorbedrijf heeft echter gemaakt dat de verantwoordelijken voor de pijlers niet meer onder één dak zitten. Toen er nog sprake was van één spoorbedrijf werd de spoorweginfrastructuur nog preventief onderhouden.
Na de privatisering werd het onderhoud in hoge mate curatief. En dit laatste nog niet eens altijd: maar weinig meldingen van stukken slecht spoor leiden tot werkelijke actie van de kant van ProRail, aldus onze leden.

Geschrokken van de uitkomsten van het Meldpunt Spoorligging maar gemotiveerd om te komen tot verbeteringen, willen wij graag met u het gesprek aangaan om te komen tot verbeteringen in de kwaliteit van de spoorweginfrastructuur. Wij vernemen daarom graag uw reactie.

Hoogachtend,

Roel Berghuis
Bestuurder
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.